Uống gì trong ngày: nước lọc vẫn là câu trả lời buồn tẻ mà đúng

Sau khi đi qua cà phê, trà, trà thảo mộc và nước tăng lực, câu hỏi thực tế nhất vẫn còn đó: một ngày nên uống gì.

Câu trả lời không hấp dẫn nhưng đúng, và có lý do vì sao ít ai quảng cáo nó.

Vì sao nước lọc đứng đầu

• Không năng lượng, không đường.
• Không chứa chất có thể tích luỹ tác động.
• Không tương tác với thuốc.
• Rẻ hoặc gần như miễn phí.
• Không có tác dụng phụ ở lượng hợp lý.

Không có công ty nào có động lực chi tiền quảng cáo cho nước máy đun sôi — đó là lý do bạn nghe về nó ít hơn nhiều so với các loại đồ uống khác.

Cần bao nhiêu

• Nhu cầu thay đổi theo cân nặng, hoạt động, thời tiết.
• Thức ăn cũng cung cấp một phần nước, đặc biệt canh và trái cây.
• Các con số khuyến nghị chỉ là mức tham khảo chung.
• Không cần ép mình uống theo một con số cố định.

Chỉ dấu đơn giản nhất: nước tiểu màu vàng nhạt thường là ổn, màu sẫm gợi ý cần uống thêm.

Dấu hiệu thiếu nước

• Khát — nhưng đây là dấu hiệu muộn.
• Nước tiểu sẫm màu, ít.
• Mệt mỏi, khó tập trung.
• Đau đầu.
• Da khô, môi khô.
• Chóng mặt khi đứng dậy.

Điểm thứ ba là chỗ nhiều người bỏ qua: cảm giác uể oải giữa buổi chiều đôi khi đơn giản là thiếu nước, và giải pháp không phải thêm cà phê.

Xếp hạng đồ uống hằng ngày

Nên là lựa chọn chính:

• Nước lọc.
• Trà không đường.

Dùng điều độ:

• Cà phê không hoặc ít đường.
• Sữa và sản phẩm từ sữa không đường.
• Nước ép trái cây nguyên chất với lượng nhỏ.

Nên hạn chế:

• Nước ngọt có ga.
• Trà sữa và đồ uống pha nhiều đường.
• Nước tăng lực.
• Rượu bia.

Về trà sữa

Đáng nói riêng vì mức độ phổ biến ở Việt Nam:

• Lượng đường trong một ly thường rất cao.
• Trân châu và topping thêm tinh bột và đường.
• Kem béo thường là dầu thực vật đã xử lý.
• Một ly có thể mang năng lượng tương đương một bữa ăn.

Không cần bỏ hoàn toàn, nhưng nên coi là món thỉnh thoảng chứ không phải đồ uống hằng ngày. Chọn mức đường thấp là điều chỉnh dễ làm nhất.

Về nước ngọt không đường

• Không cung cấp năng lượng đáng kể.
• Là bước chuyển tiếp hợp lý cho người đang uống nhiều nước ngọt thường.
• Các chất tạo ngọt được phép dùng đã qua đánh giá an toàn ở lượng thông thường.
• Nhưng vẫn không thay thế được nước lọc như lựa chọn thường ngày.

Với trẻ em

• Nước lọc và sữa là đồ uống chính.
• Nước ngọt nên hạn chế tối đa.
• Nước ép nên ở lượng nhỏ, ưu tiên quả nguyên.
• Không dùng đồ uống có caffeine.
• Thói quen hình thành sớm rất bền.

Điểm cuối là lý do đáng đầu tư: trẻ quen uống nước lọc từ nhỏ sẽ tiếp tục như vậy khi lớn.

Với người cao tuổi

Đây là nhóm có rủi ro riêng:

• Cảm giác khát giảm theo tuổi.
• Một số thuốc có tác dụng lợi tiểu.
• Có người hạn chế uống vì ngại đi vệ sinh ban đêm.
• Thiếu nước có thể gây lú lẫn, dễ bị nhầm với vấn đề khác.

Điểm cuối quan trọng với người chăm sóc: một người cao tuổi đột nhiên lơ mơ có thể đang thiếu nước, và đây là điều cần được kiểm tra.

Khi vận động hoặc trời nóng

• Nhu cầu tăng đáng kể.
• Uống đều trong suốt thời gian thay vì dồn một lần.
• Với hoạt động kéo dài, có thể cần bù cả điện giải.
• Không đợi khát mới uống.

Uống quá nhiều có sao không

• Với người khoẻ mạnh và thận bình thường, hiếm khi là vấn đề.
• Nhưng uống lượng rất lớn trong thời gian ngắn có thể gây rối loạn điện giải.
• Người có bệnh thận hoặc suy tim cần theo hướng dẫn của bác sĩ về lượng nước.

Điểm cuối quan trọng: với một số bệnh, lời khuyên "uống thật nhiều nước" không đúng và có thể gây hại.

Về nước dừa và nước mía

• Nước dừa chứa kali và một số điện giải tự nhiên.
• Cũng chứa đường tự nhiên, nên không phải nước lọc.
• Nước mía có lượng đường rất cao.
• Cả hai nên coi là đồ uống có năng lượng, không phải nước giải khát không calo.

Với người đái tháo đường, nước mía đặc biệt cần chú ý vì lượng đường hấp thu nhanh.

Về nước đun sôi để nguội

• Là cách xử lý nước an toàn và phổ biến ở Việt Nam.
• Nên dùng trong ngày, đậy kín.
• Bình chứa cần rửa định kỳ vì có thể hình thành lớp bám vi sinh.
• Nước để lâu không nguy hiểm vì "sinh chất độc" mà vì nguy cơ nhiễm khuẩn.

Điểm cuối làm rõ một tin đồn thường gặp: vấn đề là vệ sinh, không phải hoá học.

Cách xây thói quen

• Để chai nước ở nơi dễ thấy.
• Uống một ly sau khi thức dậy.
• Uống trước mỗi bữa ăn.
• Thay dần đồ uống có đường bằng nước.
• Thêm lát chanh hoặc dưa chuột nếu thấy nhạt.

Tóm lại

Nước lọc đứng đầu vì nó không có nhược điểm nào — và vì không ai kiếm được tiền từ việc quảng cáo nó. Mệt mỏi giữa buổi chiều đôi khi chỉ là thiếu nước chứ không cần thêm cà phê. Người cao tuổi dễ thiếu nước vì cảm giác khát giảm, và lú lẫn đột ngột ở họ là dấu hiệu đáng kiểm tra. Với người có bệnh thận hoặc suy tim, lượng nước cần theo hướng dẫn của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp